Verwacht: Van farao tot fiscus

Belastingen in de oudheid

 

Bijna iedereen kent het kerstverhaal: Jozef en Maria op weg naar de volkstelling. Deze werd door de Romeinen uitgeschreven om vast te stellen hoeveel belasting ze konden verwachten in dit veroverde gebied. Ze waren toen niet de eerste belastingheffers. Integendeel. Het gegeven dat iedereen moet bijdragen aan de samenleving is rond het jaar nul al enkele millennia oud.

Lang voordat het Romeinse rijk zich uitstrekte tot in het Nabije Oosten, bracht men offers in Mesopotamië en het oude Egypte. Eerste aanwijzingen voor het afdragen van belastingen voeren terug tot circa 3000 v. Chr. Dit leidde tot een van de belangrijkste uitvindingen van de mensheid: de ontwikkeling van het schriftsysteem. Want alles dat ontvangen werd, moest geteld, geregistreerd en beschreven worden. De mensen die konden rekenen en schrijven, kregen functies bij het inzamelen en herverdelen. Zijn zij de eerste belastingambtenaren? En wie betaalde belasting, op welke manier?

De tentoonstelling Van farao tot fiscus neemt ons mee in de tijd ver vóór onze jaartelling. Wat weten we over de oudste belastingen en hoe ontwikkelde zich dat onder invloed van de Perzen en de Grieken? Ontdek het aan de hand van archeologische vondsten en historische bronnen. Objecten uit eigen collectie en bruiklenen van de Vrije Universiteit/Bijzondere Collecties, het Rijksmuseum van Oudheden, het Nederlands Instituut Nabije Oosten en het Papyrologisch Instituut laten zien dat belastingen veel ouder zijn dan de weg naar Rome.

 


13 december 2017 t/m 18 maart 2018